"Miri szkoła. Romano elementaro" W Gorzowie wydano pierwszy w Polsce (być może również w Europie i na świecie) elementarz dla dzieci romskich. W sobotnie południe, 7 lipca 2007 r., w Bibliotece Głównej przy ul. Sikorskiego odbyła się promocja unikalnego podręcznika autorstwa Karola Parno Gierlińskiego. Uroczystość uświetnił występ dziecięcego zespołu "Romani Ćerheń".
Wydawcą jest najstarsza placówka oświatowa w mieście - Szkoła Podstawowa Nr 1. Gorzowska społeczność cygańska jest związana z tą placówką od momentu osiedlenia w mieście (kamienice historycznego Nowego Miasta). "Jedynka" to ich rejon. Przez lata nawiązaliśmy przyjazny kontakt i stworzyliśmy pozytywne relacje, dzięki którym mógł powstać ten podręcznik - powiedziała dyrektorka SP nr 1, Iwona Buchmiet. Książkę wydano dzięki dotacjom otrzymanym z Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w ramach współpracy i dbałości o mniejszości narodowe.
Autor, Karol Parno Gierliński, skierował swój podręcznik do dzieci najmłodszych. Elementarz został podzielony na rozdziały poruszające tematy natury moralnej i obyczajowej, poznawczej i dydaktycznej. Pierwszy dotyczy rodziny. Kolejny porusza tematy wiary, ilustracje przedstawiają świątynie różnych religii, ponieważ Romowie to społeczność wielowyznaniowa. Istotnym rozdziałem jest Romanipen, czyli zbiór zasad obowiązujących każdego Roma. Jedną z najważniejszych jest szacunek wobec starszych. Zdjęcie ilustrujące ten fragment przedstawia odznaczoną Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski gorzowską Romkę, Alfredę Markowską. Podczas II wojny światowej uratowała kilkadziesiąt dzieci żydowskich i romskich. Życie zawdzięcza jej również autor elementarza, którego uratowała z transportu jadącego do Oświęcimia. Następne rozdziały mówią o bezpiecznej drodze do szkoły, o "moim miejscu na ziemi", przyrodzie, zwierzętach, zawodach. Kolejną część jest poświęcona literaturze, zawiera piosenki, wiersze i opowiadania. Karol Gierliński nie zapomniał także o matematyce, jak żartował autor składu, Andrzej Korona: Mamy tu również to co dzieci lubią najbardziej - - słupki. Elementarz zamyka flaga i pieśń Cyganów jugosłowiańskich, przyjęta jako oficjalny hymn romski.
Karol Parno Gierliński posłużył się w swoim podręczniku dialektem polskiej Romy, a ponieważ gramatyka języka romskiego do dziś nie została skodyfikowana, zastosował zapis fonetyczny wyrazów. Książka w całości jest napisana po romsku. Autor przyznał, że chodziło mu o to, żeby dzieci miały coś własnego, skierowanego tylko do nich. Rozdziały elementarza zdobią piękne ilustracje autorstwa Krystyny Juźwiak-Gierlińskiej oraz fotografie.
Jako pierwsze osiemdziesięciostronicowy podręcznik otrzymały dzieci z zespołu "Romani Ćerheń".
(tekst: Anna Piechocka)
10-07-2007
/ sprawozdania z tego miesiąca
|