Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce. Zrozumiałem.
Gorzów Przystań

Lubuskie warte zachodu
 
 
 
 
Logowanie
 
 
 

nie jesteś zarejestrowany?
wpisz proponowany login i hasło, a przejdziesz do dalszej części formularza..
O historii gorzowskiego przemysłu

Na wykład poświęcony rodzinie fabrykantów z Landsberga, który zainaugurował wystawę pn. "Przemysł gorzowski na przełomie XIX i XX wieku" można było wybrać się we wtorek, 7 września 2010 r. do gmachu Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej.

Historię rodziny Jaehne przybliżył słuchaczom potomek trzech fabrykanckich rodów z dawnego Landsberga – Matthias Lehmann. Omówił  on również parcele rodzinne swych przodków. W dalszej części prelekcji można było usłyszeć o dziejach fabryki maszyn i odlewni żeliwa Jaehne & Sohn, natomiast produkty fabryki, a także ich wykorzystanie zaprezentował Reinhard Bareinz, znawca historycznych maszyn, silników i urządzeń technicznych z Calau. Wykład tłumaczony był z języka niemieckiego na polski przez Roberta Piotrowskiego, znanego regionalistę z Gorzowa.

Trzy rodziny z Landsberga

Matthias Lehmann rozpoczął opowieść swojej rodziny od Carla Ludwiga Jaehne (1802-1888) – założyciela fabryki, który ożenił się z Cardine Wilhelmie Jaehne (1807-1871). Z ich związku zrodziła się dwójka dzieci: Gustav i Carl Jaehne (1829-1921). Obaj bracia wzięli za żony dwie siostry Koenig. Gustav Jaehne (1835-1896) ożenił się z Agnes Jaehne z domu Koenig (1843-1916). Agnes powiła Gustavowi córkę - Elizabeth Jaehne (1874-1951), którą później wziął za żonę Johannes Lehmann (1869-1946). Był on dziadkiem Matthiasa Lehmanna. To właśnie on wżenił się w rodzinę Jaehne. Jednym z synów Elizabeth i Johannesa Lehmannów był ojciec Matthiasa - Walter Lehmann (1904-1960). Wziął on za żonę matkę Matthiasa - Ilse Lehmann z domu Schroeder (1912-1992). Z powyższego wynika, że matka Matthiasa Lehmanna wywodziła się z rodziny Schroederów. W Parku im. Mikołaja Kopernika zachował się grobowiec rodziny Jaehne.  

Losy fabryki i hodowla renety landsberskiej

Założycielem fabryki był Carl Ludwig Jaehne. Była ona usytuowana na terenie gorzowskiej Agromy przy Al. 11-go Listopada. Produkowano w niej między innymi kotły parowe. Bracia Gustav i Carl Jaehne byli właścicielami jednej fabryki. Po śmierci Gustava Jaehne, w 1896 r. firma pozostała w rękach brata, Carla Jaehne, który specjalnie fabryką się nie interesował. Współwłaścicielem firmy była również wdowa po Gustavie – Agnes Jaehne oraz córka Elizabeth. Postanowiono nie absorbować kobiet sprawami firmy, i na początku lat 1900-tnych utworzono spółkę Carla Jaehne i wspólnoty spadkowej po Gustavie. Niemniej jednak Carl Jaehne wolał zajmować się hodowlą róż, uprawiał także jabłonie, które były przeznaczone na dwór carski petersburski. Jego ulubionym gatunkiem była właśnie reneta landsberska, która uchowała się po dzień dzisiejszy w jednym z wieprzyckich ogródków. Rodzina Jaehne produkowała maszyny jedną generację wcześniej przed rodziną Schroedera. Ta ostatnia bardziej niż Jaehne zajmowała się przetwórstwem. Mimo to rozwój fabryki Schroedera następował szybciej niż fabryki Jaehne. 

Piękne gorzowskie wille 

Niemieccy fabrykanci pozostawili po sobie pamiątki w postaci okazałych budowli. I tak Gustav Schroeder, dziadek Matthiasa Lehmanna od strony matki, wybudował willę fabrykancką przy ul. Warszawskiej, w której obecnie mieści się Muzeum Lubuskie. Carl Ludwig Jaehne wraz z synem Gustavem Jaehne zbudowali w 1880 r. kamienicę przy Küstriner Str. 106 – obecnie Sikorskiego 106, gdzie mieści się księgarnia. Po 1888 r. kamienica ta stała się własnością córki Gustava – Elizabeth Lehmann, czyli babci Matthiasa Lehmanna. W budynku tym na trzecim piętrze Anna Lankheit wraz ze swoim mężem, od 1935 r. prowadziła pracownię krawiecką. Kolejną willą rodziny Lehmann usytuowaną obok ww. willi, jest kamienica przy Küstriner Str. 107, obecnie ul. Sikorskiego 107. Gmach Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Zbigniewa Herberta stoi także na jednej z parcel Carla Ludwiga Jaehne.

Wystawa jeszcze przez miesiąc

Gorzowianie ciekawi historii początków przemysłu w naszym mieście oraz dziejów rodzin z nim związanych powinni wybrać się do gorzowskiej książnicy, gdzie na pierwszym piętrze obejrzeć można pamiątki po fabrykanckiej familii, którymi są mi in. rodzinne zdjęcia oraz plany fabryki. Wystawa zorganizowana została w ramach Europejskich Dni Dziedzictwa, które w tym roku przebiegają pod hasłem "Od pomysłu do przemysłu".

Tekst: Marta Matkowska
Fotorelacja: Marta Matkowska, Arkadiusz Sikorski


 
Kalendarz imprez
Sfinansowano w ramach Kontraktu dla województwa lubuskiego na rok 2004

Copyright © 2004-2017. Designed by studioPLANET.pl. Hosting magar.pl